[® MyLove]

Güneş, Dost mu Düşman mı?...
Bronz ten, çoğu insan tarafından sağlıklı görünümle özdeşleştirilir. Pek çok kişiye göre ten, ne kadar bronzsa o kadar sağlıklı ve güzel görünür. Ancak uzmanlar tam aksini söylüyor. Deri Hastalıkları Uzmanlarına göre bronzluğun anlamı “güzellik” değil, “deri hasarı”! Anadolu Sağlık Merkezi’nden Deri Hastalıkları Uzmanı Dr. Sadiye Kuş, “Yaşam boyu 5 defadan fazla güneş yanığı geçirmek, deri kanseri geliştirme riskini 2 kat artırıyor” diyor.
Sağlıklı Bronzlaşma Diye Bir Kavram Yok!
Dr. Sadiye Kuş'un verdiği bilgilere göre, ne yazık ki bronz görünüm, pek çok kişi tarafından sağlık göstergesi olarak algılanmasına rağmen, aslında sağlıklı bronzlaşma diye bir kavram yok... Ayrıca, yaşam boyu 5 defadan fazla güneş yanığı geçirmek deri kanseri geliştirme riskini 2 kat artıyor. Melanom adı verilen en tehlikeli deri kanseri tipinin, ağır güneş yanığı öyküsü gibi, kısa süreli yoğun güneşe maruz kalma sonucu ortaya çıktığı belirtiliyor.
Güneşin kısa ve uzun vadeli pek çok olumsuz etkisi bulunuyor. Kısa vadeli etkiler arasında güneş yanıkları, bronzlaşma ve çiller sayılıyor. Uzun vadeli etkiler arasında kırışıklık ve lekeler gibi foto yaşlanma belirtileri ve deri kanseri yer alıyor. Her beş deri kanseri olgusundan dördüne güneşin ultraviyole ışınlarının neden olduğu vurgulanıyor.
Güneş Koruyucu Ürünler Alırken...
Güneş koruyucu bir ürün alırken en az 15 koruma faktörlü ürünlerin tercih edilmesi gerekiyor. Ancak güneşten koruma faktörünün sadece UVB ışınlarına karşı koruma için bir ölçü olduğu unutulmamalı. Kullanacağınız güneş koruyucusunun deri yaşlanmasında, güneş yanıklarında ve kanser oluşumunda etkili olan UVA ışınlarına karşı da etkili olabilmesi için geniş spektrumlu bir ürün olması da önem taşıyor. Bu nedenle güneş koruyucu bir ürün alırken aşağıdaki maddelerden birkaçını içermesine dikkat etmeniz gerekiyor:
• UVB’ye karşı koruyan: Padimate O (Octyldimethyl PABA), Homosalate, Octisalate (Octyl salicylate), Octinoxate (Octyl methoxycinnamate or OCM)
• UVA’ya karşı koruyan: Avobenzone (Parsol 1789), Zinc Oxide, Ecamsule (Mexoryl)
• UVA ve UVBye karşı koruyan: Octocrylene, Titanium Dioxide, Zinc Oxide, tinosorb
Deri Tipinize Göre Ürün Seçin
Dermatologlar deri tiplerini genellikle fototip 1’den (kolay yanan ancak bronzlaşamayan) fototip 6’ya (kolay yanmayan koyu siyah ten) kadar 6 kategoriye ayırıyorlar. Daha koyu ten rengine sahip kişiler, açık tenlilere göre daha fazla doğal güneşten korunma kapasitesine sahip oluyor. Tip 2 genellikle kolay yanıyor ancak minimum bronzlaşıyor. Deri tipi 1 ve 2 olan kişilerin mutlaka tüm güneşten korunma yöntemlerine ek olarak en az 30 faktörlü bir güneş koruyucu kullanmaları gerekiyor. Tip 3, bronzlaşabilse de bazen güneş yanığı olabiliyor. Akdenizli deri tipine sahip olan kişiler (Tip 4) kolay bronzlaşabiliyor ve nadiren güneş yanığı oluyor. Deri tipi 3 ve 4 için en az 15 koruma faktörlü bir ürün gerekiyor. Deri tipi 5 ve 6 olan kişilerin ise yoğun ve uzun süre güneşe maruz kalacakları durumlarda güneş koruyucu kullanmaları öneriliyor.
Güneş Koruyucular Nasıl Kullanılmalı?
• Birçok etken, güneş koruyucuların etkinliğini etkiler. Bunlardan biri de kullanılan miktardır. Yapılan çalışmalarda güneş koruyucu kullananların bu ürünleri gerekenden daha az miktarda uyguladığı saptanmıştır. Ayrıca sırt, boynun iki yanı, şakaklar ve kulaklar sıklıkla güneş koruyucunun atlandığı bölgeler.
• Güneş koruyucular, deri yüzeyine santimetrekareye 2 mg gelecek şekilde uygulanmalıdır. Daha az kullanıldığı takdirde koruma oranı düşmektedir. Bunun için de uygulaması için pratik bir yöntem önerilmektedir: Yüz, boyun ve tek kol için her bir alana en az yarım tatlı kaşığı; gövde, ön yüz, arka yüz, tek bacak için en az birer tatlı kaşığı.
• Güneş koruyucular, güneşe çıkmadan 15-30 dakika önce sürülmeli dışarı çıkmadan hemen önce tekrarlanmalıdır. Bu uygulama, hem atlanan alan yüzeyini minimuma indirmeyi, hem de optimum güneş koruyucu miktarının kullanılmasını sağlar.
• Güneş koruyucular 2-3 saatte bir, özellikle yüzme, terleme ya da havlu ile kurulanma sonrası tekrarlanmalıdır.
Güneşten Korunma İçin Alınabilecek Önlemler
• Özellikle 10:00-14:00 arası gölgede bulunulmalı. Ancak güneşin yüzeylerden yansıyarak gölgede bile bizlere ulaşacağı unutulmamalı.
• Sadece plajda değil, yapılacak her türlü açık hava aktivitesinde (bahçe ile uğraşma, açık hava sporları yapma ya da izleme, alışveriş) güneşe maruz kalınacağı unutulmamalı.
• Kıyafetler, şapka ve gözlükle korunmaya özen gösterilmeli. Kol ve bacakları örtecek sık dokunmuş kumaşlardan üretilen koyu (lacivert, siyah) ya da parlak renkli (turuncu, kırmızı) giysiler tercih edilmeli. Giysi ışık geçiriyorsa UV ışınlarının deriye ulaşacağı unutulmamalıdır.
• Su, giysilerin ışık geçirgenliğini arttırır. Bu nedenle ıslak giysilerin yeterli derecede korumayacağını unutmayın. Kulakları enseyi ve yüzü koruyacak geniş kenarlı şapkalar tercih edin.
• En az 15 koruma faktörlü bir ürün her gün düzenli olarak kullanılmalı. Deri tipi 1 ve 2 olan kişilerde bu en az 30 olmalıdır.
• Güneş koruyucu sürerken özellikle dudak, kulak, göz çevresi, boyun, el ve ayak sırtı unutulmamalıdır.
Çocuklar İçin Alınması Gereken Diğer Önlemler
• Altı aydan ufak bebekler doğrudan güneş ışığına maruz bırakılmamalıdır. Bu nedenle dışarı çıkarken kol ve bacaklarını örtecek şekilde giydirilmeli ve mutlaka geniş kenarlı bir şapka giydirilmelidir.
• Güneş koruyucu ürünler, bebeklerde, 6 aydan sonra kullanılmaya başlanabilir.
• Güneş ışınları için daha geçirgen bir ortam sağladığından, asla dışarıya çıkmadan önce bebeyağı uygulamayınız.
• Çocuğunuzun pusetinin yeterli derecede güneşten koruyacak aksesuara sahip olduğundan emin olunuz.
• Açık havadan faydalanılacak saatleri, akşam üzeri ve sabah erken gibi güneşin dik gelmediği zamanlara ayarlayın.
• Çocukluk çağında tek bir ağır güneş yanığının, yaşam boyu deri kanseri geliştirme riskini arttırdığını unutmayın
• Çocuğunuzun sizi örnek aldığını unutmayın. Siz kendinizi güneşten korumaya özen gösterirseniz, çocuğunuz da güneşten korunma alışkanlığını kolaylıkla benimseyecektir.
Peki Ya D Vitamini Gereksinimi?...
Güneş ışınlarının vücutta D vitamini üretimini sağladığı biliniyor. Kişiler yeterli D vitaminini, güvenli bir şekilde, gıdalar ve vitamin desteğiyle, az miktarda güneş ışınına maruz kalarak (haftada 3 gün, 10 dakika), deri kanseri riskini artırmadan da sağlayabilir. Ayrıca D vitamini ile güçlendirilmiş süt, portakal suyu, yumurta ve somon gibi yağlı balıkları tüketmek de bu ihtiyacı karşılayabilir.