[® MyLove]

Çocuklar Şiddete Karşı Duyarsızlaşıyor

Yaşamın her alanında giderek tırmanan şiddet, çocukları da direkt etkiliyor. Çocukların, evde, okulda, televizyonda şiddete maruz kalması veya tanıklık etmesi, şiddet karşısında giderek duyarsızlaşmalarına sebep oluyor. Uzmanlar, çocuklarda şiddet eğilimi ve duyarsızlaşmanın önüne geçmek için çocukların empati kurmaları gerektiğini söylüyor.
Psikolog Ayşen Evliçoğlu’nun verdiği bilgilere göre; günümüz dünyasında çocuklar okulda, sokakta hatta evde şiddet olaylarını birebir yaşıyor ya da tanıklık ediyor. Giderek artan şiddet olaylarının yaygınlığı ve sürekliliği çocukların bu olayları kanıksamasına neden oluyor. Uzmanlar, şiddete maruz kalmalarının çocuklar üzerinde birçok olumsuz etkisi olduğunu belirtirken, en önemli etkilerden biri olarak olaylar karşısında duyarlılıklarını kaybetmelerini gösteriyor. Anne ve babaları tarafından daha sevecen, daha adil, daha sorumlu ve daha duyarlı olarak yetiştirilmek istenen çocukların şiddeti kanıksamamaları için empati yetilerinin geliştirilmesi öneriliyor.
Nasıl Empati Kurulur?
Bir kişinin kendisini karşısındaki kişinin yerine koyarak, olaylara onun bakış açısıyla bakması, o kişinin duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlaması, hissetmesi ve bu durumu ona iletmesi sürecine empati adı verilir. Kişinin empati kurabilmesi için gerekli olan ögeleri şöyle sıralayabiliriz:
- Empati kuracak kişi, bunu gerçekleştirmek için de empati kurmak istediği kişinin rolüne girmeli, onun yerine geçmeliyiz. O kişinin rolünde kısa bir süre kalmalı, daha sonra bu rolden çıkarak kendi yerimize geçebilmeliyiz. Aksi halde empati kurmuş sayılmaz, karşımızdaki ile özdeşim kurmuş oluruz.
- Empati kurmuş sayılmamız için, karşımızdaki kişinin duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamamız gerekir.
- Empati kurarken karşımızdaki kişinin duygu ve düşüncelerini tam olarak anlasak bile, eğer anladığımızı ona ifade edemezsek empati kurma sürecini tamamlamış sayılmayız.
Çocuklar Da Empati Kurar...
Yapılan araştırmalar sonucunda birçok uzman, çocukların çok küçük yaştan itibaren empati kurabildiğini söylüyor ve bu durumun çocuklarda içgüdüsel olarak ortaya çıktığını belirtiyor. Bir bebeğin diğer bir bebeği ağlarken duyması ve kendisinin de ağlamaya başlaması, en erken görülen empati kurma örneği olarak adlandırılıyor. İki-üç yaşına gelen bir çocuğun, üzgün ya da mutsuz birine kendi sevdiği bir eşyasını vererek onu mutlu etme çabası da, yine erken çocukluk döneminde görülen bir empati örneği olarak karşımıza çıkıyor.
Çocuğun empati kurmak konusunda oluşturacağı beceri, onun ahlak gelişimini geliştireceği gibi diğer insanlarla olan sosyal iletişimini de kolaylaştıracaktır.
Anne babaları ve çevrelerindeki yetişkinler tarafından duyguları anlaşılan, ifade edilen çocuklar empatiyi daha kolay öğrenirler. Çünkü empati becerisinin gelişimi için öncelikle kişinin kendi duygularının farkında olması, duygular arasındaki farkları hissedebilmesi önemlidir.
Bebeklik Dönemi Önemli!
Anne babaların bebek doğduğu andan itibaren bebeğin duygularına odaklanmaları önemlidir. Bebekler dikkatle gözlemlendiklerinde, ağlamalarının bile farklı anlamlar içerdiğini fark etmek mümkündür. 2-3 aydan itibaren bebekler sosyal gülümsemeye başlarlar. Yüzüne gülerek baktığınızda bebek de size gülerek tepki verir. Bu dönem kendi duygularınızı ona aktarmanın ve karşılıklı, sıcak ve şefkatli bir iletişim kurabilmenin mümkün olabildiği bir dönemdir. Güldüğünde gülmek, ağlayarak bir ihtiyacını dile getirdiğinde yumuşak bir ses tonu eşliğinde ihtiyacını gidermek aslında bebeğin de kendi duygularını iletişim içinde kullanmayı öğrenmesine yardımcı olur. Ağlamasına bir yanıt alamayan ya da her türlü ağlamasına aynı tepkiyi alan bir bebek, bir süre sonra her türlü ihtiyacını aynı şekilde ifade etmeye başlayacaktır.


Ebeveynlere Önemli Görevler Düşüyor
Çocuklar biraz daha büyüyüp yuva çağına geldiğinde değişik durumlarda değişik tepkiler vermeye başlarlar. Davranışlar ve bu davranışlar sırasında ortaya çıkan duygular arasındaki ton farkını anne babanın fark edip çocuğa geri bildirim vermesi, empatinin gelişmesinde gereklidir. Üstelik birçok davranış probleminin azalmasına, çocukların kendi davranışlarının sorumluluğunu alabilmelerine yardımcı olmaktadır. Çünkü anne baba çocuğun bu davranışıyla aslında neyi ifade etmek istediğinin şifresini çözmektedir. Örneğin yeni doğan kardeşi nedeniyle yuvaya gitmek istemeyen bir çocuğa annesinin buna okula uyum problemiymiş gibi yaklaşması, çocuğun agresif tavırlarını sıradan bir davranış problemiymiş gibi algılaması, çocuğun da kendi duygusunu ayırt edememesine neden olacaktır. Böyle bir durumda annenin “biliyorum, sen de bizimle evde kalmak istiyorsun, hep kardeşinle vakit geçirdiğim için bana kızgınsın” gibi empatik bir yaklaşımda bulunması, çocuğun hem duygusunu fark etmesine yardımcı olacak hem de olumsuz duyguların da kabul edilebilir olduğunu anlamasını sağlayacaktır.
Özellikle disiplin uygulamalarında çocuktan ne istediğimizi ve ne istemediğimizi dile getirirken kendi duygularımızı ifade edebilmek çok önemlidir. Hangi davranışın bizi rahatsız ettiğini, bizde hangi duyguyu yarattığını uygun bir dille ifade ettiğimizde çocuğumuzda istediğimiz davranışları görme olasılığımız artar.
Çocuklarda Empati Yetilerini Geliştirmek İçin İpuçları
· Çocuğunuz size bir şeyler anlatırken ya da kendi duygularını sizinle paylaşırken onu mutlaka dinleyin. Bu davranışınız ona, sizin de karşıdaki kişilerin düşünce ve duygularına önem verdiğinizi anlatacaktır.
· Çocuğunuza kitap okuyun (masal anlatın) ve okuma bittikten sonra kitaptaki karakterlerin duygu ve düşünceleri hakkında çocuğunuzla konuşun. Böylece karakterin duygu ve düşüncesini çocuğunuzun ne kadar anladığı (paylaştığı) konusunda fikir sahibi olursunuz. Televizyon izlerken de aynı aktiviteyi yapabilirsiniz.
· Ona kendi duygularınızı anlatmak için çocuğunuzun sevdiği bir şey ile durum arasında ilişki kurun ve ona duygularınızı bu ilişki üzerinden anlatmaya çalışın.
· Örneğin çocuğunuz sizin çok uğraşarak hazırladığınız bir yemeği yemek istemedi ve siz de bu duruma çok üzüldünüz. Bu durumda çocuğunuza “Sen legolarla araba yaparken ne kadar çok uğraşıyorsun değil mi? Ben de aynı şekilde yemek yaparken çok uğraşıyorum. Ben senin yaptığım arabayı bozsam üzülürsün, ben de senin yaptığım yemeği yememene çok üzülüyorum” diyerek durumu açıklayabilirsiniz.
. Çocuğunuzun kardeşiyle yaptığı kavgalarda sorunu çözmek için birbirlerine duygularını ve düşüncelerini anlattırma yöntemini kullanabilirsiniz. Çocuklarınız üzerindeki otoritenizle bu konuşmayı istediğiniz şekilde yönlendirebilme şansınız da var. Bu konuşma sonrasında kavganın ikisi içinde anlamsız ve sonuç vermeyen bir aktivite olduğunu anlatın.

[buseylem]

teşekkürler paylaşım için!

[Sarya √]

Cok güzel bi yazi, tavsiyelerde bi o kadarda güzel, herkesin okumasi gereken bi yazi. Eline saglik.