[® MyLove]

Yumurta veya Sperm Bağışıyla Bebek Sahibi Olmak
Anne baba olmak isteyen ancak yumurta ya da spermden kaynaklanan sorunlar nedeniyle bebek sahibi olamayacak çiftlerin son günlerde tercih ettiği diğer seçenek, yumurta veya sperm bağışı ile bebek sahibi olma hayallerine kavuşmak.
Yumurta ve sperm donasyonu, bağışı nedir? Yumurta ve sperm bağışı yapmak için hangi özelliklere sahip olmak gerekiyor? Anne-baba olmak isteyen çiftler hangi özellikleri taşımalı? Çocuğun ne gibi yasal hakları bulunuyor? Ailenin çocuğa karşı sorumlulukları nelerdir? Bunun gibi yanıt bekleyen bir çok soruları
Türkiye’nin ilk tüp bebek uygulayıcılarından Prof. Dr. Teksen Çamlıbel'e yönelttik.
Sperm donasyonu nedir?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Değişik sağlık nedenleri yüzünden spermi olmayan erkeklerin çocuk sahibi olmaları için kendi kan grupları ve özelliklerine uygun bir başka spermi alıp, eşlerine vererek çocuk sahibi olma yöntemidir. Kelime anlamı olarak sperm donasyon, bir başkasına sperm vermek, bağışlamak anlamına gelir.
Kimlere önerilir?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Doğuştan testislerin kasıklarda kalması veya daha sonra kanser, ışın tedavisi vs. gibi nedenlerle spermlerin tamamının tahrip olması veya bazı nedenlerle spermin üretilmemesi gibi durumlarda yani erkeğin hiç spermi yoksa bu kişilerin bugünkü koşullara göre gebe kalmalarının tek yolu başkasının spermini kullanmalarıdır. Hemen şunu söyleyeyim ki, sperm sayısı normalde 20 milyonun üzerinde olmakla birlikte bu 3–5 adet bile bulunsa veya tamamı hareketsiz de olsa veya çok ciddi şekil bozukluğu dahi bulunsa tüp bebek ve mikroenjeksiyon yöntemiyle pek çok erkeği bu konuda baba yapabiliyoruz. Sperm donasyon sadece hiçbir şekilde spermi olmayan erkeklere uygulanmalıdır.
Kişiler nasıl seçilir?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Sperm verecek kişiler detaylı genetik taramadan geçirilir. Kan grupları ve genel özellikleri not edilir. Sperm vermeye veya baba olmaya engel bir durum varsa incelenir.

Sperm verici kişilerin sağlık kontrolleri nasıl yapılır?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Hepsinin değişik zührevi hastalıklar yüzünden kontrolleri yapılır. Sonra spermleri alınıp, sperm bankasında dondurularak saklanır.
Sperm bağışlayanlara herhangi bir ücret ödenir mi?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Türkiye’de sperm donörlüğü yasak olduğu için öncelikle yurt dışındaki örneklere göre söyleyebilirim ki, pek çok yerde sperm verenlere bazen hiç ücret ödenmemekte, bazen de çok az bir ücret ödenmektedir.

Aynı şekilde ‘yumurta donasyonu’ nedir, nasıl yapılır?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Yumurta donasyonu yumurta vermek, yumurta bağışlamak anlamına gelir. Hiçbir şekilde yumurtası olmayan, menopoza girmiş, menopoz öncesinde yumurtası olamayan, değişik sebeplerle yumurtası döllenemeyen veya döllense de kaliteli embriyo üretemeyen kadınlara uygulanır.
Kimlere önerilir? Kişiler nasıl seçilir?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Bu kişiler ailesinde genetik sorunları olmayan ve mümkünse geçmişte çocuğu olan kişilerden seçilir. Kan gruplarına, hepatit B, hepatit C, AIDS gibi genel hastalıklara bakılır. Yumurtasının bol olması ve yaşının genç olması tercih edilir
Verici kişilerin sağlık kontrolleri nasıl yapılır?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Biraz önce anlattığım gibi bazı kan testleri yapılır, jinekolojik yönden muayene, pap smear testi ve ultrasonla rahim ve yumurtalıklara bakılır. Rahimde miyom, yumurtalıkta kist olmaması, yumurta sayısının yeterli olması ve kadınlık hormonlarının da yumurta üretmeye yetecek kadar iyi olması şartları aranır. Bunun üzerine hepatit B, hepatit C, AIDS gibi testler de uygulanır.
Bağışlayanlara herhangi bir ücret ödenir mi?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Sperm donörlüğü için çok az bir ücret, yumurta donörlüğü için de daha fazla miktarlarda ücret ödenmektedir. Çünkü yumurta bağışlayan kişiye yaklaşık 20 gün kadar iğneler yapılmakta, anesteziye maruz kalıp, alttan iğne ile yumurtaları toplanmaktadır. Bütün bunların riski olduğu için bedeli kendisine ödenmelidir.
Donasyon sonrası spermin veya yumurtanın kime uygulandığı kayıt edilir mi? Aile, bağışlayan hakkında bilgi sahibi midir?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Kime uygulandığı kayıt edilir. Aile bağışlayanın genel özelliklerini bilir ama kendisini tanımaz, tanımamalıdır.


Sperm ve yumurta donasyonu ile bebek sahibi olmak isteyen çiftlerin ne gibi özellikler taşıması gerekiyor? Kimlere uygulanıyor?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Bu kişilerin bir özelliği olması gerekmiyor, sadece Türkiye’de veya yurtdışında resmi nikâh genellikle aranmaktadır. Daha önce anlattığım gibi erkeğin sperminin hiç olmamasının veya olan spermin döllemeye yetmemesi, kadında ise yumurtanın olmaması veya döllenememesi gibi durumlarda uygulanır.
Donasyon yoluyla bebek sahibi olup olmamak hâlâ tartışılıyor. Bu konuda sizin görüşünüz nedir?
Dünyada sperm ve yumurta donasyonu giderek yayılmaktadır. Bunun nedeni teknoloji ilerlediği için insanların çocuk sahibi olmama gibi açmazı kabul etmemeleridir. Bebeğin genetik annesi veya babası olmasa da onu rahminde taşıması, evinde büyütmesi insanlara babalık ve annelik mutluluğunu tam olarak vermektedir. Benim görüşüm bebek sahibi olmak isteyen annelerin ve babaların donöre ihtiyaçları olması durumunda, durumun kendilerine detaylı olarak anlatılarak onlar da onaylarsa bu yola başvurabilecekleri yönündedir.
Adaylar maddi açıdan yeterli olmaları halinde bu yolla bebek sahibi olabiliyorlar mı? Yoksa psikolojik yönden ve çevresel açıdan değerlendiriliyorlar mı?
Bu işin maddi karşılığı verildiği zaman çiftler bebek sahibi olabilirler. Maliyet tüp bebekten çok farklı değildir. Bu yüzden maliyeti çok yüksek bir çözüm değildir. Çiftler psikolojik yönden değerlendirilip, genetik anne ve baba olmamanın durumları anlatılır. Ancak çevresel açıdan yani kendi aile çevrelerinde bu kimseye söylenmediği için çevresel değerlendirme, çevre dışında çiftlerle birlikte yapılmaktadır.

İnsan yapısında kötü olan bir şeyi kabul etmeme gibi bir durum var. Çocuk büyüdüğünde eğer iyi yetiştirilmemişse veya ailenin istediği gibi bir çocuk olmamışsa, buna istinaden ona bağışla dünyaya gelen bir çocuk olduğunu söyleyebilir. Bu riskler nasıl değerlendiriliyor?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Sağduyulu bir anne-babanın böyle bir şeyi çocuğa söylememesi gerekir. Çünkü bunun hiçbir anlamı yoktur. Çocuklardaki huy bozuklukları genellikle yetiştikleri çevreden olmaktadır, genetik yapıdan değil.

Çocuğun bağış durumdan bir şekilde haberdar olması ve sonrasında doktora başvurarak diğer yarısını sorgulaması durumu da yaşanabilir. Bu tür bir durumla ilgili hekimin yükümlülükleri neler? Yani çocuk istediğinde bu tür bilgileri verir mi?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Çocuk istediği zaman, bağışın yapıldığı ülkenin yasalarına bağlı olarak hekim bu bilgiyi vermeme hakkına sahiptir. Yalnız İngiltere’de geçen sene bu konuyla ilgili bir yasa çıkmıştır. Bu yasaya göre çocukların 18 yaşına geldiği zaman donörlerini öğrenme hakkı vardır. Bu yüzden İngiltere’de kimse artık sperm ve yumurta bağışlamak istememektedir. Çünkü kendilerinin bilinmelerini ve ileride yasal, maddi ve hatta miras sorunları yaşamak istememektedir.
Sperm bağışı ile bebek sahibi olmak ülkemizde yasal değil. Sizce bu tür uygulamalar yapılmalı mı yapılmamalı mı?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Sperm veya yumurta bağışı ile çocuk sahibi olmak ülkemizde yasal değildir. Ama ben bunun yasal olmasını isteyen hekimlerdenim. Çünkü bebek sahibi olma hakkını ne yolla olursa olsun çiftlerin elinden almak doğru değildir diye düşünüyorum. Bu yolla doğan bebeklerin de çok iyi aile ortamlarında büyüyerek iyi insan olduğunu görmekteyiz. Bugün çiftler bunun için yurtdışına gitmekte ve maddi-manevi azap çekmektedirler. Bunun da önüne geçilmesi olumludur diye düşünüyorum.
Uygulama için Kıbrıs tercih ediliyor. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Prof. Dr. Teksen Çamlıbel: Türkiye sınırları dışında hemen her ülkede bu yolla çocuk sahibi olunması mümkündür. Şu an aktif olarak Yunanistan’da, bazı Kafkas, bazı Balkan ve Avrupa’nın pek çok ülkesinde bu şekilde çocuk sahibi olmak mümkündür.

[Sarya √]

Bilgiler için te$ekürler, buda bebek sahibi olabilmek için bi kaç yöntemden biri.

[Dev®im]

Güzel bir konuyu paylasmissin, anne ve baba olmak isteyenler icin farkli bir yöntem, fakat bu yolla bebek sahibi olmanin maalesef olumlu yönleri oldugu gibi olumsuz yönleride var. Emegine saglik güzel paylasim icin...